Basisbehoeften

Ik ben op visite op een verjaardag het is volle bak, en een jongetje van een jaar of zes trekt mijn aandacht. Hij blijft strak bij zijn vader staan en weigert iedere toenadering van kind of volwassenen. Het is een wir war van rennende kinderen. Wel vijftien kids vermaken zich kostelijk met speelgoed, fietsjes en taart. Behalve dit ene kereltje dat zich strak tegen papa aan geïnstalleerd heeft.

Inmiddels vordert het feest en de BBQ gaat aan. Als de worstjes van de BBQ komen kijkt de papa naar zijn zoon en hij knikt, ze hebben duidelijk geen taal nodig… Het bord wordt gevuld neergezet voor Tristan en hij smikkelt het in alle rust op en geeft aan dat hij nog dorst heeft, en drinken volgt.

Mijn aandacht blijft bij de interactie van Tristan en zijn vader. Bij ieder signaal dat Tristan geeft is vader al in beweging om deze behoefte in te vullen. In gesprek met vader vertelt hij mij graag hoe de situatie in elkaar zit; ruim twee jaar geleden is vader gescheiden en had co-ouderschap. Dit was voor hem en Tristan de ideale situatie, na verloop van tijd treft moeder een nieuwe partner met het gevolg dat zij verhuisd naar Duitsland en neemt Tristan mee. Door deze situatie ziet vader zijn zoon nu een maal in de veertien dagen. Graag zou hij meer, veel meer, voor hem willen zorgen.

Als ik verder praat met vader merk ik dat de pijn van het missen van zijn zoon diep zit en vraag wat het voor hem persoonlijk betekend, zorg en verzorgd worden. In zijn eigen jeugd was er weinig ruimte voor zorg, door omstandigheden konden beide ouders de eerste jaren van zijn leven geen zorg voor hem dragen. En de falende zorg van de ouders in zijn jeugd is een herhalend patroon gebleven met als gevolg dat hij het contact met zijn eigen vader verloren is.

Kinderen opvoeden is een indrukwekkende taak in het leven en als ouders wil je dat je kinderen opgroeien tot gelukkige evenwichtige mensen. Ook al heb je bij de geboorte van je kind geen gebruiksaanwijzing meegekregen, als ouder ga je hier een grote rol in spelen. Allereerst mogen we ons als ouders realiseren dat we ons kind pas werkelijk kunnen zien als we ons eigen gevoel er met open hart laten zijn. Dat betekent dat je nauwlettend in de gaten mag houden wat je eigen gedrag is en je je bewust mag worden van onbewuste patronen, scripts en inprentingen die je aan hen meegeeft.

Priester en psychoanalyticus Bert Hellinger bedacht de familieopstellingen, een methode die therapeuten wereldwijd gebruiken om te ontdekken welke onzichtbare familiebanden invloed uitoefenen op ons handelen en onze relaties. Hellinger gaat ervan uit dat alles bezield is en we allemaal met elkaar verbonden zijn. Allereerst maken we deel uit van een ‘familieziel’; een trilling waarin we onbewust meebewegen. Alles wat in een familie onverwerkt is of wordt onderdrukt, wordt door de volgende generatie overgenomen. Kinderen nemen op wat hun ouders en voorouders niet konden verwerken of wat onbewust is gebleven. Uit liefde kan een kind onbewust de last van een van de ouders op zich nemen en dragen. Jouw kind zal dan gedrag van jou als ouder herhalen of overnemen.

En zoals altijd is er een uitzondering op deze regel: het is ook mogelijk dat ze jouw normen en waarden niet zo navolgenswaardig vinden en zich dus radicaal tegen je afzetten en finaal doorslaan in tegenovergestelde richting.

En het laatste is wat de papa van Tristan onbewust gekozen heeft; hij wil het radicaal anders doen dan zijn ouders en zorg dragen voor zijn zoon. Het feit is dat Tristan met moeder naar Duitsland verhuisden en de zorg die vader kan geven minimaal werd. De dagen dat hij voor Tristan kan zorgen neemt hij dan ook zeer serieus en zorgt met heel veel liefde voor het mannetje. Hoe prachtig en liefdevol deze zorg ook is, het heeft ook een keerzijde. De zorg is zo intens dat Tristan weinig eigen ”ruimte” heeft en een passieve houding ontwikkeld.

Als vader zijn eigen gemiste zorg een plek zou kunnen geven dan kan de zorg voor zijn zoon in evenwicht komen en zal Tristan meer zelfredzamer worden. Want als JIJ heelt en verandert, heelt en verandert jouw kind automatisch met je mee.