Dynamiek

Ik ben op een verjaardag en geniet van de dynamiek die er voor mijn gezicht afspeelt. Pip is zojuist drie geworden en leest op haar eigen wijze opa voor uit haar boederij boek. Opa vind het leuk om keer op keer het “verkeerde geluid” te maken bij de dieren waaarop Pip heftig reageert met “NEEEEEEEE opa dat is een geit en geen koe”. Opa heeft er zichtbaar schik in en Pip is vastberaden om opa bij te spijkeren over de beesten en de geluiden die daar bij horen. Oma kijkt af en toe wat geirriteerd naar het schouwspel wat er naast haar afspeelt en ziet dat Pip steeds baldadiger wordt en besluit op een zeker moment dat het genoeg is. Dit is een voorbeeld van een Opa en Opa en veel zien we deze dynamiek ook tussen vader en moeder. Vader dolt en gooit met het kind en moeder ervaart dat het kind veel te hoog gaat. Als vaders met hun kinderen stoeien, vinden moeders het vaak te wild, te hard. Toch is het heel belangrijk dat vaders dit doen… Vooral jongens leren erdoor hun agressie te beheersen. Door het wilde…

Tegelijkertijd zijn vaders ook strenger, vindt 41 procent van de door het Verwey-Jonker Instituut ondervraagde kinderen, terwijl 54 procent het vaakst door zijn of haar moeder zegt te worden getroost. ‘Moeders houden meer rekening met de eigenschappen van hun kind,’ zegt hoogleraar pedagogiek Louis Tavecchio van de universiteit van Amsterdam. Ze zeggen bijvoorbeeld: “Kees heeft watervrees. Je kunt niet van hem vragen dat hij van de duikplank afspringt. Vaders zeggen: “Ik vang je op als het misgaat, maar je moet nu wel springen!” Doordat vaders hun kinderen veiligheid bieden, en ze tegelijk stimuleren hun grenzen te verleggen, spelen vaders een belangrijke rol bij het voorkomen van sociale angst bij kinderen, blijkt uit onderzoek. Tavecchio: ‘Bange vaders maken bange kinderen. Of de moeder angstig is, heeft minder invloed. Zij vervult vooral de rol van de beschermende ouder.’

De ene benadering is niet beter dan de andere, maar een kind vaart er wel bij als het wordt beschermd én uitgedaagd. Daarmee is niet gezegd dat alle individuele vaders hun kind de buitenwereld in schoppen, terwijl de moeders vooral bescherming en begrip bieden. Pont: ‘Het kan ook best omgekeerd zijn. Als ouder kies je de stijl die bij je past en je biedt tegenwicht aan de ander. Is de een meer invoelend en voorzichtig, dan zal de ander haast onbewust kiezen voor de rol van stimulerende, uitdagende opvoeder.’

Voor moeder is dit misschien tenen kromment en hoe mooi dat kinderen leren dat niet iedereen even fijn besnaard is. Kinderen mogen leren dat niet de hele wereld rekening met hun zal houden en dat kritiek en afkeuring ook bij het leven horen. We leven in een bewuste tijd waarin we heel bewust opvoeden en zeer serieus nadenken over hoe we met het kind omgaan. Dat maakt dat we in enkele gevallen het pad voor ons kind zo schoon vegen dat het op latere leeftijd al over een kiezel kan struikelen. Laat staan wat er gebeurd als er een ‘beer’ verschijnt op het pad. Uit onderzoek van de Sophia Erasmus universiteit is gebleken dat kinderen uit deze tijd vatbaarder zijn voor depressie met als hoofd oorzaak gebrek aan oplossend vermogen. Dat is best heftig en zeker omdat we als ouders dit kunnen voorkomen als we ons hier bewust van zijn.

Zelf werk ik graag met Yin en Yang als voorbeeld in de dynamiek van man en vrouw, wetende dat Yin ook yang draagt en andersom. Yin staat in deze theorie voor Vrouwelijk–binnenwereld en Yang-Mannelijk-buitenwereld. De man zoals omschreven in het voorbeeld hierboven daagt Pip uit en geeft een duidelijke NEEEEEE aan. Hoe mooi dat Opa in dit geval Pip uitdaagt en zo voorbereid op de buitenwereld. Er zijn veel voorbeelden te bedenken waar de moeder in grijpt omdat vader te wild of te lomp is met het kind (in de ogen van moeder). Moeder zit in een andere energie en is vooral beschermend naar het kind toe. Vele moeders mopperen binnen de sessies over het gedrag van vader en hoe zou het uitpakken voor het kind als vader ook in de rol van bescherming gaat? Wie maakt het kind dan bewust van zijn grenzen en bewust van de buitenwereld? Hoe zou het kind opgroeien als er van twee kanten bezorgdheid en bescherming is? Dan loopt het kind het risico om met een laag (zelf)vertrouwen de buiten wereld in te gaan. Als er een veilige basis is binnen het gezin dan is het prachtig als vader zijn rol kan neerzetten en moeder, als het te veel wordt, af en toe ingrijpt.

De rol van de vader is van grotere invloed op de ontwikkeling van het kind dan tot nu toe werd aangenomen. En: de positieve effecten gelden niet alleen voor zonen, zr gelden ook voor dochters!