Schuld

Er loopt een mama met twee kinderen voor bij, een kindje in de buggy en een mannetje van drie sjokt er achteraan. Ineens stopt hij en gaat bij mijn huis op het muurtje zitten. “Stijn” roept moeder en Stijn, die best oke is met zijn verworven plek, roept “ja” en blijft lekker zitten.

Moeder stopt nu ook, loopt een stukje terug en zegt; “Stijn je weet toch dat papa thuis is en zit te wachten op ons? Kom we gaan naar papa anders wordt hij verdrietig”. Stijn kijkt en blijft zitten. Moeder gooit opnieuw in de ring dat papa niet graag alleen thuis wil zijn, ze moeten nu echt naar huis omdat papa anders zo alleen is. Na deze woorden gaat Stijn overstag, hij rent naar mama en loopt verder braaf mee.

Ik ben onder de indruk dat deze mama “schuldgevoel” inzet om haar kind te doen luisteren. Een heldere communicatie zou meer effect hebben, ze had beter kunnen zeggen; “Stijn ik zie dat je een mooi plekje hebt gevonden om te gaan zitten en kom er maar af, we gaan nu verder omdat ik naar huis wil lopen”.

Wat is schuld? Het woordenboek zegt: ‘het begaan hebben van of het medeplichtig zijn aan een verkeerde daad.’

Dan moet je het eerst hebben over: wat is een verkeerde daad? Als je niet weet dat iets verkeerd is, heb je dan schuld? Misschien voel je je schuldig, lijd je onder wroeging over dingen waar je niet verantwoordelijk voor was.

Als ik in gesprek ben met cliënten (denk aan gescheiden ouders) is schuld vaak een boosdoener het geeft een gevoel van had ik maar… dan was het niet gebeurd. Het is belangrijk om te beseffen dat schuldgevoel normaal is en zelfs een functie heeft. Schuldgevoel zorgt ervoor dat je leert van je fouten en behoedt je ervoor om anderen te benadelen. Het zorgt voor een groter verantwoordelijkheidsgevoel. Als het schuldgevoel echter te intens en te groot wordt gaat het je leven te veel beheersen. Het zorgt dan voor allerlei gevoelens van onmacht en boosheid en maakt dat we maar blijven nadenken over wat we “fout” hebben gedaan en onze energie zakt en wordt steeds zwaarder en negatiever. Geen prettig gevoel om in te zitten en voor onze omgeving zijn we dan niet de meest leuke versie van ons zelf!

Dus ouders, zeg wat je moet zeggen tegen je kind en communiceer helder en vanuit feitelijke informatie, wil je dat je kind doorloopt zeg dat dan ook letterlijk. Vind je het vervelend dat de tv hard staat zeg dan ik vind het geluid te hard ipv “als de tv zo hard staat krijg ik er oorpijn van…“Als je zo druk doet, krijgt mama hoofdpijn”, “Als je niet meer je best doet, dan is papa teleurgesteld in je.”, “Als je nu eens beter had opgelet, dan was deze ellende niet gebeurd.” Je hoeft maar genoeg van dit soort zinnen te horen en je gaat vanzelf geloven in je schuld. Soms worden deze zinnen niet letterlijk uitgesproken, maar voel je de energie van schuld. Schuld creëren bij je kinderen is iets wat op de korte termijn jou als ouder iets oplevert namelijk dat ze met je mee bewegen. Echter op de lange termijn draagt schuld niet bij aan een leuk leven.